BUG | BAJ | STASIUK | ZYGMUNT

BUG

Wystawa malarstwa Stanisława Baja

W dniu 17 stycznia 2026 roku zaprosimy Państwa na wernisaż wystawy BUG. Wydarzenie to będzie miało wyjątkowy charakter. Wezmą w nim udział trzej wybitni artyści: malarz Stanisław Baj, pisarz Andrzej Stasiuk oraz muzyk Michał Zygmunt. Ich obecność nie jest przypadkowa – twórczość każdego z nich pozostaje w ścisłym związku z rzeką Bug.

Wernisaż będzie manifestem na rzecz jednej z najpiękniejszych i najdzikszych polskich rzek, która w ostatnim czasie doświadczyła poważnych zniszczeń. To, co stanowiło o jej wyjątkowym pięknie, zostało naruszone przez destrukcyjną i bezwzględną ingerencję człowieka.

W Siennicy Różanej pokażemy prace jednego z najważniejszych polskich malarzy – prof. Stanisława Baja. Na ekspozycję składa się kilkanaście obrazów, z czego większość jest pokazywana po raz pierwszy. Tematem przewodnim jest Bug – rzeka, którą artysta maluje od lat i którą niezmiennie darzy wielkim sentymentem. 

„Przez 30 lat namalował mnóstwo obrazów jednego miejsca. Były to pejzaże realistyczne, zamglone, imponujące jak trójskrzydłowy ołtarz, zawężone do fragmentu wody odbijającej światło, wody opływającej kamień, wyglądających jak zupełne abstrakcje – ale zawsze to był Bug. Przez 30 lat w tym miejscu zmieniało się tylko światło. W 2022 roku ta graniczna rzeka została uzbrojona i okaleczona. Najpierw drutem żyletkowym, tzw. koncertiną, a w ubiegłym roku na długości 172 kilometrów brzeg został ogolony z bujnej roślinności, a wzdłuż niego zainstalowano tzw. elektroniczną granicę, czyli wspomniane tysiące betonowych słupów z kamerami. Krajobraz zmienił się drastycznie. Skończyła się pewna epoka i choć Baj nie może się z tym pogodzić, to nie przestał malować Bugu. Znalazł swoją malarską metaforę.”/A. Wachta, fragment tekstu z Katalogu do wystawy „Brzeg”, Galeria DAP, Warszawa/ 

BUG

Wystawa malarstwa Stanisława Baja

Czas trwania: od 17.01 do 15.03.2026 r. 

Dwór Sztuki w Siennicy Różanej (Siennica Różana 158)

Organizator: Centrum Kultury w Siennicy Różanej

Wernisaż: sobota, 17 stycznia 2026 r., g. 17.00

Wstęp wolny

Foto: Piotr Pękala 

Stanisław Baj, urodził się 2 czerwca 1953 roku na Podlasiu w Dołhobrodach, wsi położonej nad Bugiem, na granicy z Białorusią. Tutaj spędził dzieciństwo, chodził do szkoły podstawowej. Zawsze lubił rysować. Ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Zamościu, a później zdał na studia w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Początkowo myślał o rzetelnym fachu konserwatora sztuki, ale marzył o rzeźbie. Tak wspomina swoją drogę na egzamin wstępny: „w pociągu do Warszawy już przed Otwockiem wiedziałem, że to będzie jednak sztuka czysta”. I ostatecznie wybrał malarstwo. Trafił do profesorów: Michała Byliny i Jacka Sienickiego. Dyplom z wyróżnieniem obronił w pracowni prof. Ludwika Maciąga. Dodatkowo wykonał aneks z grafiki u prof. Haliny Chrostowskiej. W 1982 został asystentem prof. Maciąga - swego wieloletniego mentora i przyjaciela. Najwyższym dowodem zaufania mistrza do ucznia było to, że prof. Maciąg zaprosił Baja do sportretowania siebie na łożu śmierci. Obecnie Baj jako profesor zwyczajny, prowadzi pracownię dyplomującą na Wydziale Malarstwa. W latach 2006-2013 sprawował funkcję prorektora do spraw studenckich.
Warszawa - Dołhobrody
Życie i pracę artystyczną dzieli miedzy Warszawę i Dołhobrody. W rodzinnym gospodarstwie stworzył nowoczesną pracownię z drewna i szkła, która na zewnątrz zachowuje formę dawnej stodoły. Baj z pasją portretował swoich najbliższych z rodzinnych Dołhobrodów, za ich życia, a niektórych nawet jeszcze – jak sam mówi – „po”. Towarzyszył swojej matce w ostatnich latach, godzinach życia. To uwiecznianie dotkliwej utraty zaprowadziło go nad rzekę, wodę - symbol przemijania; życia i śmierci. Znalazł takie miejsce, w którym zobaczył najwięcej: najdłuższy brzeg, najwięcej światła i najgłębszą toń. Od 25 lat prawie codziennie Baj staje na brzegu Bugu, w tym jednym, wybranym miejscu i maluje rzekę. Namalował już setki jej wizerunków: od niemal realistycznych, wielobarwnych pejzaży, przez monochromatyczne, złowrogie, aż do kontemplacyjnych pozornych abstrakcji, gdzie tylko jedna, idealna pozioma kreska, wykonana „mokrym w mokrym”, jest ostatnim śladem konkretu. Jest mistrzowskim podpisem artysty.
Potem, w pracowni, przy muzyce ulubionego Arvo Pärta weryfikuje efekty pracy w plenerze, podpisuje.
Dorobek artystyczny
Jego dorobek artystyczny to ponad 100 wystaw indywidualnych i drugie tyle zbiorowych. W Polsce i za granicą. Chętnie przyjmuje zaproszenia nawet do małych galerii i ośrodków kultury. Mówi, że „tam spotyka myśli, które nigdy nie dojechały do Stolicy”. Laureat nagród i odznaczeń. Jego obrazy ozdabiają okładki wszystkich powieści Wiesława Myśliwskiego - wybitnego pisarza - prywatnie przyjaciela Baja. Prawdziwa więź połączyła tego, który mówi: „Ufam językowi. Wszystko jest w języku. To język ustanawia świat.” z tym, który deklaruje: „Słowa, nawet ciekawe, celne, prawdziwe, są stratą dla mojego malarstwa i dla mnie; wydają się bezużyteczne. Staram się czerpać z milczenia.”
Zapracowany, skupiony, zachłanny. Dokładnie planuje czas. Mówi: „Muszę wykorzystać każdą chwilę. Rozumiesz?” (baj.art)

Foto © Tomasz Gotfryd 

Andrzej Stasiuk (ur. 1960) – prozaik i eseista. Urodził się w Warszawie, od lat mieszka w Beskidzie Niskim. Autor książek Mury Hebronu, Dukla, Opowieści galicyjskie, Dziewięć, Jadąc do Babadag, Taksim, Dziennik pisany później, Grochów, Nie ma ekspresów przy żółtych drogach, Wschód, Osiołkiem, Kroniki beskidzkie i światowe, Przewóz i innych. Laureat wielu nagród, m.in. Nagrody Literackiej Nike (2005), Nagrody Literackiej Gdynia (2010), Nagrody Nowa Kultura Nowej Europy im. Stanisława Vincenza (2011), Dorocznej Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie literatury (2011), Nagrody Literackiej m. st. Warszawy (2015),  Austriackiej Nagrody Państwowej w dziedzinie literatury europejskiej (2016),  Nagrody im. Nicolasa Bouviera (2018) oraz nagrody Orzeł Stulecia (2021). Jego książki są tłumaczone na niemal wszystkie języki europejskie, a także na koreański. (www.czarne.com.pl)

fot. Ewa Drewniak

Michał Zygmunt-  muzyk, twórca muzyki, autor profesjonalnych nagrań terenowych przyrody. Autor kilkudziesięciu płyt i wydawnictw, współautor  inicjatyw takich Odra Sound Design, Dźwiękowy Szlak Odry złożony z soczewek akustycznych służących słuchaniu, serii instrumentów Odra Guitars.  Dyrektor artystyczny i współautor projektów Łemkowie z Nad Odry, Legnicka Mapa Dźwiękowa, Polsko Norweskiego festiwalu muzycznego Punkt Eklektik Session, Koncertuje, realizuje słuchowiska, warsztaty i działania edukacyjne, współpracując jako wykładowca m.in.  z Uniwersytetem Wrocławskim Uniwersytetem Jagielońskim, Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach.  prowadzi autorskie kreatywne warsztaty i prezentacje dźwiękowe współpracując z czołowymi muzeami, instytucjami kultury  na terenie całego kraju,  autor nagrań terenowych między innymi dla WWF, Portów Szczecin Świnoujście,  Przemkowskiego Parku Krajobrazowego, Wyższa Szkoła Psychologi Społecznej. Stypendysta MKIDN 2020, laureat 2015 Nagrody Radia Wrocław Kultura, Nagrody Prezydenta Wrocławia 2023 bohater filmów dokumentalnych „Przynoszę Ci Dzikość” Dyby Lach, |Do ostatniej kropli” Ewy Ewart, Wodra 2018 Ewa Dobrołowicz . (https://odrasound.design/)